zaterdag 11 april 2009

GPS Navigatie

Ik heb de schitterende website van Peter Holy ontdekt. Peter is een toegewijde IFR piloot uit Groot-Brittannië en de eigenaar van een prachtige TB20. Hij publiceert interessante reisverslagen over zowel VFR als IFR vluchten. Hij analyseert en beschrijft de voorbereiding, planning en het vliegen zelf met een zelden geziene aandacht voor details. Zo zegt hij over zijn VFR navigatie het volgende:

The route was flown under VFR rules but navigated fully IFR (GPS/VOR/DME/ADF), without reliance on visual ground references. This is how I always navigate. I have never navigated strictly VFR since my PPL skills test 5 years ago. My normal method of navigating in unfamiliar places is to follow the progress with glances on both the primary and the handheld GPS, and check each bit on the printed chart which I have on my knees. It's a great system and in 450 hours I've never been lost, or even unsure of my position. GPS is the primary means of navigation. Anything else is frankly idiotic, on any flight other than the trivial.

Ik besef dat ik nu ga vloeken in de kerk en de puristen schoffeer, maar ik kan me hier volledig in vinden, op de laatste zin na misschien.

Vliegen op zicht

Tijdens onze opleiding leren we allemaal letterlijk vliegen op zicht. Lijntje trekken op de kaart, visuele referentiepunten aanduiden (snelwegen, meren, vliegvelden of dorpen), koers bepalen en tijd berekenen. Eenmaal in de lucht draai je je toestel op de berekende koers en vergelijk je hetgeen je op de grond ziet met de kaart op je knieën. Zo wordt het ons aangeleerd. Terecht trouwens, want dit is een basistechniek die elke piloot onder de knie moet hebben. Maar het punt is dat het ook niet meer is dan een basistechniek en naar mijn bescheiden mening een veel te grote foutmarge heeft. Het overkomt ons allemaal wel eens dat de autoweg die we op de kaart hadden aangeduid niet opdaagt omdat we te ver van koers zijn afgedwaald. Of even een moment van verwarring dat zich aandient omdat we onzeker zijn van onze positie en snel een VOR radiaal moeten peilen voor duidelijkheid. Er bestaat nochtans een prachtig toestel dat ons verlost van dit soort fratsen: de GPS!

GPS navigatie

Een bekentenis: mijn primaire manier van navigeren is met GPS. In de Grumman is een GPSMap 496 van Garmin ingebouwd. Daarin zit een uitgebreide database van airports, bakens, navaids en intersections. Ook alle airspace en R-, D- en P-areas staan erop. Je krijgt afstand, snelheid, hoogte, heading, koers en wat weet ik meer. In het instrumentenpaneel steekt ook tweede data-GPS van het merk Apollo. Dat kleine toestel werkt ook op basis van satellietsignalen en geeft koers, afstand en tijd naar waypoints aan. Ik gebruik het vooral als DME. Een derde GPS aan boord is mijn oude getrouwe Garmin Etrex Venture, een draagbaar toestelletje op batterijen dat als backup dient in geval van problemen met de twee ingebouwde satellietontvangers. Nog nooit nodig gehad trouwens.

Secundair, en als double check voor de GPS, gebruik ik de klassieke navigatiemiddelen die je in zowat elk vliegtuig ter wereld vindt: VOR en ADF. Voor de niet ingewijden: een VOR is een soort kompas met een pijl dat je richting radiobaken stuurt. Een ADF is een vereenvoudigde versie ervan, eigenlijk gewoon een pijl die je moet volgen. Simultaan met de lijn op het GPS scherm wil ik de pijl op de VOR ontvanger ook graag in het midden houden.

Na het scannen van de GPS en het checken van de VOR/ADF, kijk ik systematisch ook naar de grond om hetgeen ik er zie af te toetsen met de vliegkaart op mijn schoot.

Samengevat: ik plan de route als een aaneenschakeling van IFR gekende punten (zoveel als mogelijk) en navigeer op basis van drie van elkaar onafhankelijke technieken en systemen met het meest betrouwbare (GPS) bovenaan.

En is dat dan nog wel VFR?

Natuurlijk, want ik vlieg nog altijd in VMC condities én volgens VFR regels. 'Visual Flight Rules' betekent om te beginnen dat je visueel contact houdt met de grond onder je toestel maar ook - en vooral - dat de zichtbaarheid groot genoeg moet zijn om rondom je te speuren naar andere kisten en indien nodig op tijd uit te wijken. Vandaar ook de regels over minimum horizontale afstand van de wolken. Als daar plots een ander toestel uit floept, moet een mens nog genoeg tijd hebben om bij te sturen.

Ik vlieg dus volledig trouw aan de VFR principes. Mijn persoonlijke limieten zijn strikter dan de wettelijke VMC minima. Bovendien kijk ik wel degelijk naar de grond en nog veel meer rondom mij, op zoek naar collega's. Dankzij de GPS heb ik zelfs méér tijd om ander verkeer te scannen. Je kan een vlucht perfect IFR-gewijs plannen en toch VFR vliegen.

Zo, een lange uitleg over mijn manier van vliegen. Wat zijn jullie ervaringen? Ik hoor het graag in de reactie.

4 opmerkingen:

Skycaptain Marz zei

Hey Lode,
Leuk dat je dit onderwerp aanhaalt.
Ik ben zelf van mening dat de navigatie evolueert, ook in GA. Ik ben het volledig met je eens dat de koers/tijd methode te veel foutmarge heeft. Ik navigeer de laatste tijd dan ook primair op GPS (Garmin 495), kaart op schoot (wel het lijntje erop getekend natuurlijk) en onderweg schakel ik VOR's bij (en eventueel DME). Op deze manier heb ik meer tijd om naar buiten te kijken (dus veiliger) en is de kans ook kleiner dat ik per ongeluk ergens verkeerd terecht kom.

Maar, ik hou altijd in gedachte dat de GPS uit kan vallen. Dus altijd Olaf bakker schijfje bij de hand, en onderweg goed de koers op de kaart matchen zodat je weet waar je uithangt als het schermpje op zwart mocht gaan.

Enne, ik vind het veel leuker zo...

Arjan zei

Inderdaad, uiteraard moet je de basisnavigatie volledig beheersen, ik ben het ermee eens dat met alle techniek die er in de jaren is bijgekomen dat de navigatie via gps en VOR's best een grotere rol in de opleiding mag spelen.

En waarom zou je geen gebruik maken van de middelen die je tot je beschikking hebt. Uiteraard moet je wel weten waar je mee bezig bent.

Skycaptain Marz zei

Ja, zeker nog een hele goeie. Te weinig aandacht voor moderne navigatie hulpmiddelen tijdens de opleiding.
Straks hebben we alleen nog maar glass cockpit toestellen.

Abeam zei

Inderdaad, zo doe ik het ook.

Misschien met één nuance: ik gebruik de VOR en ADF als primary navigation, en niet de GPS. Aangezien ik redelijk veel verschillende types vlieg met evenveel verschillende GPS-en, vertrouw ik mijn vingers niet zo goed wanneer die omgaan met weer een andere GPS. VOR en ADF zijn gelijk bij ieder vliegtuig.

De langere vluchten teken ik ook uit op een VFR kaartje (zelfs indien IFR) en maak ik een plog, desnoods gewoon een printout van nav2000.com.